O lenei taʻiala atoatoa mo ē amata o le a taʻitaʻia oe i laʻasaga o se faʻatauga siliva e ono mafai.
O le a matou vaʻavaʻai i auala eseese e faʻatau ai siliva, e pei o ETF ma futures, faʻapea foʻi ma ituaiga eseese o pa siliva e mafai ona e faʻatau, e pei o tupe siliva poʻo pa. O filifiliga taʻitasi e iai ona lava lelei ma ona lava le lelei. I le iuga, matou te talanoaina po o fea e faʻatau ai siliva, e aofia ai nofoaga sili ona lelei e faʻatau ai siliva i luga ole laiga ma tagata lava ia.
I se aotelega, o le faʻatauina o pa siliva faaletino o se tasi lea o auala sili e faʻatau ai siliva aua e mafai ai ona e umia ma teu faʻafaigaluega le uʻamea taua i se foliga vaaia. A e faʻatau mai uʻamea taua faaletino, e te maua le pule tuʻusaʻo ma le puleaina o lau tupe teu faʻafaigaluega siliva.
Ioe, e tele auala e mafai ai e le au teu tupe ona faʻatau siliva pe faʻatau tupe i le maketi o uʻamea taua. E mafai ona aofia ai:
E tele fo'i fa'alapotopotoga fa'atasi e teu fa'afaigaluega i mea tau tupe ua ta'ua muamua. A fa'ateleina le tau o nei aseta, e maua ai tupe a latou tagata e umia sea.
E le gata i lea, o loʻo i ai le umiaina moni o le siliva faaletino, lea mo le tele o tagata teu tupe siliva o le auala sili lea e faʻatau ai le uʻamea taua. Ae e le faʻapea ai o le umiaina o pa siliva o le fuafuaga sili lea mo oe i tupe teufaafaigaluega.
Ae peitaʻi, afai e te manaʻo e faʻatau ma faʻatau atu le siliva pe a latalata i le tau moni, atonu o le auala saʻo lea e faʻatau ai le uʻamea taua.
E ui o sea siliva poʻo sea eliina siliva ua faʻamaonia le manuia mo le toʻatele, ae i le iʻuga o le aso e te faʻalagolago i le tekinolosi o loʻo galue saʻo e faʻaosofia ai le faʻatau ma le faʻatau atu pe a e sauni. O nisi taimi pe a e faʻafaigaluegaina se tagata fai pisinisi sea, atonu latou te le vave gaoioi e pei ona e manaʻo ai.
E le gata i lea, e mafai ona fefaʻatauaʻi uʻamea faaletino i le taimi lava lea i le va o ni vaega se lua e aunoa ma le tele o pepa. E mafai foʻi ona faʻaaogaina e fefaʻatauaʻi ai i taimi o faʻalavelave faʻafuaseʻi poʻo le pa'ū o le tamaoaiga.
Ae o le ā le auala sili e faʻatau ai siliva? E leai se tali e tasi, ae a e iloa po o ā filifiliga o loʻo avanoa, e mafai ona e faia se filifiliga sili atu. Aoao e uiga i au filifiliga uma e faʻatau ai i le taʻiala atoa e faʻatau ai siliva faʻaletino mai tagata tomai faapitoa o Gainesville Coins®!
Afai e te fiafia e faʻatau ni siliva faaletino ma e te manaʻo i ni tali i au fesili e uiga i ituaiga o mea siliva e mafai ona e faʻatauina, pe faʻapefea ma o fea e mafai ona e faʻatau ai, ma isi vaega taua o le faʻatauina o ni auro faʻaletino, o lenei taʻiala e mo oe.
Atonu e te lē masani i le maketi siliva, ae atonu e te masani i tupe siliva. O le mea moni, o le toʻatele o tagata e fia faʻafaigaluega i tupe siliva atonu e manatua pea lo latou faʻaaogaina o tupe siliva i fefaʻatauaʻiga i aso uma i le tele o tausaga ua mavae.
Talu mai le taimi na fa'asalalauina ai tupe siliva, ua si'itia le tau o le siliva - i se tulaga maualuga! O le mafua'aga lea i le 1965 na amata ai e le Iunaite Setete ona aveese le siliva mai ana tupe siliva o lo'o fa'asalalauina. O aso nei, o le tupe siliva e 90% e fa'aaoga fa'atasi i le aso o se auala sili lea mo i latou o lo'o va'ava'ai e fa'atau le tele o le siliva pe tele fo'i e pei ona latou mana'o ai.
E fa'atau fo'i e le to'atele o tagata teu tupe ni pa siliva fa'aonaponei mai fale gaosi oloa tumaoti ma le malo. O se pa auro e fa'atatau i le siliva i lona foliga mama fa'aletino. E ese lenei mea mai isi auala mo tagata teu tupe e maua ai le siliva e ala i maketi tau tupe, sea a le au eli siliva ("sea siliva") ma pepa fa'atau oloa ua ta'ua muamua.
I le fa’aopoopoga i tupe siliva e 90% na fa’ato’a ta’ua, o lo’o iai fo’i i le US Mint tupe siliva mama e 35%, 40% ma le 99.9% a Amerika. E le gata i lea, o tupe siliva mai le lalolagi atoa.
E aofia ai le Royal Canadian Mint ma ana tupe siliva a le Canadian Maple Leaf, le British Royal Mint, le Perth Mint i Ausetalia, ma le tele o isi fale gaosi oloa tetele. E maua i le tele o lapopoa, foliga, ituaiga ma lanu, o nei tupe siliva o le lalolagi e ofoina atu i tagata e aoina ma tagata teu tupe le tele o filifiliga manaia mo le faʻatauina o siliva.
O a ni itu le lelei o le fa'atauina o tupe siliva? E toetoe lava o taimi uma e itiiti ae taua tele le tau o tupe siliva (numismatic premium) (tau e mafai ona aoina). O le mea lea, e masani ona sili atu lona tau nai lo tupe siliva lapotopoto po'o pa e tutusa le lelei, mamafa, ma le lelei. O tupe siliva e tutusa le tau e mafai ona aoina o le a sili atu le tau e fa'aopoopo i ai.
O nisi faioloa e ofoina atu ni fa'aitiitiga tau pe lafo fua pe a fa'atau e tagata fa'atau ni aofa'iga tetele o tupe siliva.
E le pei o tupe siliva, o tala siliva o ni ipu siliva e le fa'atauina mai ni tupe. O li'o o ni mata'itusi faigofie pe o ni ata tusi fa'a-atamai.
E ui o tupe siliva e lē o ni tupe fiat, ae o loo lauiloa pea i latou i le aufaipisinisi siliva ona o le tele o mafuaaga.
Mo i latou e manaʻo i se isi auala e sui ai ma manaʻo ia tutusa le tau o le siliva ma lona tau maketi pe a mafai, e maua ni pa siliva. E masani ona faʻatau atu tupe auro i se tau maualuga e na o ni nai pasene i luga atu o le tau o le siliva, ae e mafai ona e faʻatau pa siliva mo ni sene i luga atu o le tau o le siliva.
O pa siliva masani e fa'atau atu i le lotoifale e masani lava e le o ni mea fa'a-ata, ae o le mea moni, o se tasi lea o auala sili ona taugofie e fa'atau ai le siliva. O i latou e fiafia i galuega fa'a-ata o le a latou mauaina ni pa e matagofie le mamanu, e ui lava e masani ona taugata teisi.
Ioe! E tele ituaiga siliva e ofoina atu e le US Mint, e aofia ai tupe siliva numismatic ma tupe siliva bullion.
Afai e te manaʻo e faʻatau saʻo tupe siliva a le 2021 Silver American Eagle mai le Mint, e tatau ona e faʻafesoʻotaʻi se Tagata Faʻatau Faʻatagaina. Na o le AP lava lea e maua saʻo ai pa auro a le US Silver Eagle mai le US Mint. E mafua ona e le faʻatau saʻo atu e le US Mint pa auro a le US Silver Eagles i tagata lautele.
I le tele o tulaga, o le a tele atu pa siliva e maua e se fa'atau tupe siliva fa'atuatuaina nai lo se mint.
E lē masani ona fa'atau atu e faletupe ni pa siliva. E lē mafai ona e toe alu i le faletupe ma fa'amoemoe e maua ni tupe siliva pe a mana'omia, e pei o le vaitau o le 1960, ina ua fa'aaogaina fa'apitoa tusi fa'amaonia o tupe siliva o lo'o fa'asalalauina mo lenei fa'amoemoe.
Ae ui i lea, o tupe sui po o ni ta'ai o sene siliva, kuata, po o ni afa tala e mafai lava ona maua i nisi taimi i fagu. O ia mea e seasea maua o se tuusaunoaga nai lo le tulafono. Peita'i, o ē e sailiili pea ua maua le tele o nei mea laki e ala i le su'eina o tupe siliva i faletupe i le lotoifale.
O le faʻatauina o siliva mai se faleoloa faaletino o se faiga faigofie. I nei tulaga, e sili ona lelei le faʻatauina o siliva mai se tagata faʻatau auro poʻo se faʻatau tupe siliva taʻuleleia.
A fa'atau siliva i luga ole initaneti, e tele au filifiliga. E masani ona faia ni fa'ata'ita'iga, ae o nei fa'atulagaga fa'asamasamanoa e masani ona aofia ai fonotaga fa'apitoa ma le lamatiaga o le fa'aseseina.
E mafai ona e filifilia se upega tafaʻilagi faʻatautuʻi i luga ole laiga e pei o le eBay. Peitaʻi, o le faʻatauina o uʻamea i luga o le eBay e toetoe lava o lona uiga o se tau maualuga atu. O le mafuaʻaga autū o lenei mea o le mea moni e totogi e le eBay ni totogifuapauina faaopoopo mo le lisiina o mea. E leai se tasi o nei filifiliga e ofoina atu se auala faigofie e toe faafoi mai ai pe faamaonia ai le moni o lau siliva.
O le auala sili ona saogalemu ma faigofie e faʻatau ai siliva i luga ole laiga o le auala lea e ala i upega tafaʻilagi a le au faʻatau uʻamea taua faʻapolofesa. O Gainesville Coins o le nofoaga sili lea e faʻatau ai siliva i luga ole laiga ona o lo matou faʻatuatuaina, talaaga lelei, auaunaga i tagata faʻatau, tau maualalo ma le tele o oloa e mafai ona filifilia. O le faʻatauina o uʻamea taua i luga ole laiga ma Gainesville Coins o se faiga saogalemu ma faigofie.
Matou te sauni i taimi uma e tali au fesili ma faʻamatala le faiga faʻavae a le matou kamupani. Mulimuli i soʻotaga o loʻo i lalo mo nisi faʻamatalaga e uiga i Gainesville Coins:
O le tali e faʻalagolago i au sini mo le faʻafaigaluegaina o tupe siliva. Afai e te manaʻo e faʻatau le siliva i le tau maualalo i le kalama, o lau filifiliga sili ona lelei o le faʻatau lea o ni polo poʻo ni pa. O tupe siliva o le filifiliga sili lea mo i latou o loʻo vaʻavaʻai e faʻatau ni tupe siliva.
O tupe siliva ua togiina o loʻo faʻatusalia ai se ituaiga o fetuunaiga. O tupe masani ia ua matua leaga lava mo le tofo o le toʻatele o tagata e aoina tupe. O le mea lea, e naʻo le taua i totonu o se tupe siliva (taua totino). O se tasi lea o ituaiga tupe siliva sili ona taugofie e mafai ona e faʻatauina. Ae ui i lea, e te maua pea faʻamanuiaga o le faʻatauina o pa tupe fiat i se tau talafeagai ma le tele o tupe maua.
O li'o ma pa e masani ona ofoina atu tau maualalo mo siliva. O lea la, o se tasi lea o filifiliga sili ona lelei e tusa ai ma le tau mo tupe.
E tele ona lelei o lenei ituaiga siliva. E mafai ona fa'aaogaina tupe siliva e fai ma tupe moni i fa'alavelave fa'afuase'i ma o se meafaigaluega sili ona lelei mo fefa'ataua'iga. E le gata i lea, i se tulaga e le masani ai ae mafai ona tupu, e pa'ū ifo le tau o le siliva i lalo ifo o le tau o le tupe siliva, o tupe gau e fa'atapula'aina i le tau o le tupe siliva. A e fa'atau tupe siliva, e te le leiloa atoa lau tupe.
E toatele o loo faamoemoe e maua se punaoa e le o faailoaina, o se auala e faatau ai le auro i lalo ifo o le tau i le taimi lava lena. O le mea moni, sei vagana ua i ai sau tagata faatau tupe po o se tagata fai pisinisi u'amea taua, e le mafai ona e faamoemoe e maua le siliva i lalo ifo o le tau i se siosiomaga faatauoloa.
O ē toe fa'atau atu o ni tagata fa'atau oloa si'isi'i. E mafai ona latou maua fa'aletulafono le siliva i se tau e maualalo teisi nai lo le tau i le faleoloa. E le faigata tele mafua'aga: a e fa'atautaia se pisinisi, e tatau ona e totogia tupe fa'aalu ma maua ai se tupe mama la'ititi. Afai e te mata'ituina tau o siliva, o le a e matauina o lo'o suia i minute ta'itasi. O le mea lea, e matua'i manifinifi lava le tupe mama i le tulaga si'isi'i ma le fa'atau oloa.
E lē fa’apea ai e lē mafai e tagata fa’atau ona fa’atau siliva i luga o le initaneti pe i le latou faleoloa tupe i le lotoifale i tau e matuā maualuga tele. O se fa’ata’ita’iga o le fa’atauina lea o tupe siliva ua matuā leaga pe ua fa’aleagaina.
E tele fa'atau'oa fa'aletino ma fa'atau'oa i luga o le initaneti o lo'o fa'atau atu tupe siliva seasea. Atonu latou te manana'o e fa'amama le tele o fa'asoa o tupe siliva ua fa'aleagaina ina ia maua ai se avanoa mo a latou tupe siliva e feololo ma taugata.
Ae peitaʻi, afai e te matuā fiafia lava e maua le tele o siliva e fetaui ma au tupe pe a mafai, atonu e te lē manaʻo e faʻatau ni siliva ua leaga. E mafai ona leiloa se tele o siliva ona o le tele o le ofuina poʻo le faaleagaina.
I le faaiuga, o le faataoto tuai i faleoloa e faatatau i le faatauina o siliva: “E te maua le mea e te totogia!” E te maua moni lava.
E toatele tagata fa'atau oloa siliva ma tagata fa'atau oloa e fa'atau atu siliva i luga ole initaneti, i mekasini ma televise e fai ni fa'amatalaga fa'apenei. Latou te avatua le lagona o lo'o i ai se sootaga faigofie fa'afeagai i le va o le tau o le siliva ma le maketi o sea. I tausaga talu ai nei, o la latou fa'aupuga fa'asalalauga e masani ona pei o le "fa'atau nei le siliva a'o le'i pa'ū le maketi o sea ma si'itia le tau o le siliva."
O le mea moni, o le fesootaʻiga i le va o le siliva ma le maketi o oloa e lē faigofie. E pei o le auro, platinum ma isi metala taua, o le siliva o se puipuiga lelei tele mai le tau o le soifuaga poʻo isi mea leaga e tutupu i le taimi o le pa'ū o le tamaoaiga ma e masani ona oʻo atu ai i le paʻū o le aofaʻi o oloa i maketi o oloa.
Peita'i, e tusa lava pe pa'ū le tau o le siliva, e le otometi lava ona si'itia le tau o le siliva pe a pa'ū le maketi o sea. E mafai ona fa'aalia lenei mea e ala i le tilotilo i le gaioiga o tau o le siliva ia Mati 2020 a'o amata ona fa'aleagaina le Iunaite Setete e le fa'ama'i COVID-19. Na pa'ū le maketi o sea, ma leiloa ai le tusa ma le 33% o lona aofa'i i ni nai aso.
O le ā le mea na tupu i le siliva? Ua pa'ū fo'i lona tau, mai le tusa ma le $18.50 i le aunese i le fa'ai'uga o Fepuari 2020 i lalo ifo o le $12 i le ogatotonu o Mati 2020. E lavelave mafua'aga o lenei mea, ona o le pa'ū o le mana'oga tau alamanuia mo le siliva ona o le fa'ama'i.
O le ā la se mea e te faia pe afai e iai sau siliva ma ua pa'ū le tau o le siliva? Muamua, aua le popole. E mautinoa lava o le a toe fo'i mai tau i se taimi, e pei ona sa iai i masina na sosoo ai ma le pa'ū tele o tau o le siliva i le ogatotonu o Mati 2020. E tusa lava pe tele le mana'omia o aseta saogalemu, ae o lo'o iai lava se lamatiaga e ono o'o atu ai i ni fa'atauga pu'upu'u - o ni gau i se taimi umi.
Ae e tatau fo'i ona e mafaufau i le "fa'atau maualalo" ina ia "fa'atau atu maualuga". A maualalo tau, o le taimi lelei lea e fa'atau ai. O le anoanoa'i o tagata teu tupe i sea na faia lenei mea ina ua pa'ū le tau o Wall Street i le fa'ai'uga o Mati ma le amataga o Aperila 2020 na latou fiafia i le tele o tupe maua mai sea ia Me 2020 ma mulimuli ane a'o toe malosi le maketi.
O lona uiga ea la afai e te faʻatau le siliva pe a maualalo tau, o le a e maua le tupe mama e tasi? E leai sa matou polo tioata, ae o lenei fuafuaga faʻatau e masani ona maua ai ni taunuuga lelei mo i latou e onosaʻi ma umi se taʻaloga.
I le talitonuga, toetoe lava o nei fautuaga uma e mafai ona faʻaaogaina i le faʻatauina o auro moni poʻo soʻo se isi uʻamea taua. Peitaʻi, e le pei o le auro, e faʻaaogaina le siliva i le tele o aofaʻiga i pisinisi.
Taimi na lafoina ai: Mati-03-2023